Mapa stanaŭleńnia Biełarusi

Miescaznachodžаńnie Biełarusi ŭ centru Eŭropy pa-roznamu ŭpłyvała na los krainy. Z adnaho boku, prynosiła dobryja źniešnieekanamičnyja suviazi, a z inšaha — pryciahvała vojny i razbureńni. My stvaryli mapu stanaŭleńnia sučasnaj Biełarusi, kab nahadać ab nievierahodnaj historyi našaj krainy.

Staražytnyja kniastvy

Vialikaje Kniastva Litoŭskaje

Mindoŭh

1195–1263
  • Utvareńnie VKŁ sa stalicaj u Novaharodku
  • Razhrom tataraŭ kala Krutahorja
  • Karanacyja Mindoŭha

    Staražytnyja biełaruskija kniastvy pastupova ŭvachodzili ŭ skład novaj dziaržavy paślia dałučeńnia da Navaharodka susiednich ziemlaŭ pad uładaju Mindoŭha. Usie jany byli zacikaŭleny va ŭmacavańni dziaržaŭnaj ułady, što davała nadziejnuju abaronu ad vorahaŭ i mahčymaść spakojna zajmacca ziemlarobstvam, handlem i ramiostvami.

  • Pachod manhoła-tataraŭ na ziemli VKŁ
  • Vojska VKŁ raźbiła kryžakoŭ kala voziera Durbe

Traniata

Zabity ŭ 1264
  • Zabojstva Mindoŭha ŭ vyniku mižusobnaj baraćby

Vojšałk

1223–1267
  • Zabojstva Traniaty. Da ŭłady prychodzić syn Mindoŭha — Vojšałk
  • Vojšałk dałučyŭ da Navahradčyny i Litvy Dziavołta i Nalšany

Švarn Daniłavič

1230-ja–1270

Trajdzień

Pamier ŭ 1282
  • Trajdzień dałučyŭ Vierchniaje Paniamońnie, Žamojć, dajnaŭskija i jaćviaskija ziemli

Daŭmont

Pamier ŭ 1285
  • Razhrom vojskami VKŁ manhoła-tatarskich vojskaŭ kala vioski Mahilna

Budzikid

1240-ja–1290

Budzivid

Pamier ŭ 1295
  • Vicień padaviŭ paŭstańnie žamojckich feadałaŭ, jakija chacieli zaklučyć sajuz z kryžakami

Vicień

Pamier ŭ 1316
  • Hierb «Pahonia» staŭ hierbam VKŁ

    Pry Vicieni adbyvajecca pieraadoleńnie časovaha zaniapadu Kniastva.

  • Vicień adbiŭ pachod kryžakoŭ na Žamojć i zaklučyŭ mirnuju damavu z Ryhaj
  • Dabraachvotnaje dałučeńnie Połackaj ziamli na pravach aŭtanomii
  • Pieramoha nad niamieckimi rycarami pad Navahradkam
  • Dałučeńnie Bieraściejskaj ziamli

Hiedymin

1275–1341
  • Padčas kiravańnia Hiedymina amal usie biełaruskija ziemli ŭvajšli ŭ skład VKŁ. Adnačasova pačałosia zapazyčańnie pieršych elementaŭ zachodnieeŭrapejskaj kultury.

  • Dałučeńnie Pinska-Turaŭskaha kniastva
  • Dałučeńnie Viciebskaj ziamli praz šlub Alhierda, syna Hiedymina. Taksama dałučana Tarapieckaje kniastva
  • Pieranos stalicy ŭ Vilniu
  • Dałučeńnie Mienskaha kniastva da VKŁ paślia śmierci kniazia mienskaha Vasila. Taksama dałučana Słuckaje kniastva
  • Pieramoha nad rycarami Teŭtonskaha ordena na race Akmianie
  • Dałučeńnie Halicka-Vałynskaha kniastva

Jaŭnut

1308–1366

Alhierd

1295–1377
  • U časy kiravańnia Alhierda biełaruskija ziemli zaniali centralnaje miesca ŭ dziaržavie, a terytoryja Vialikaha Kniastva Litoŭskaha pavialičylasia bolš čym u 2 razy. Dziaržaŭnaj movaj była starabiełaruskaja.

  • Pieramoha nad niamieckimi rycarami na race Streva
  • Na karyść Polščy stračana častka Vałyni
  • Častka Darahickaj ziamli pierajšła da Mazavieckaha kniastva
  • Viartańnie Zachodniaj Vałyni
  • Dałučennie novych ziemlaŭ, u tym liku Branskaha i Ržeŭskaha kniastvaŭ
  • Dałučeńnie Amścisłaŭskaha kniastva
  • Paśla pieramohi nad tatarskimi chanami ŭ bitvie kala Sinich Vod dałučany ziemli Kijeŭščyny, Čarnihava-Sievierščyny, Vałyni, Pierajasłaŭščyny i Padolla
  • Zamacavańnie Zachodniaj Vałyni za Polščaju. Viartańnie Darahickaj ziamli
  • Pachody na Maskvu

Uładzisłaŭ II Jahajła

1362–1434
  • Viartańnie Ržeŭskaha kniastva da Maskvy

    U epochu kiravańnia Jahajły siarod padziej vieličeznaj važnaści vyłučajucca chryščeńnie Litvy i Hrunvaldskaja bitva 1410 hoda, jakaja pakłała kaniec ekspansii niamieckich rycaraŭ.

Kiejstut

1297–1382

Uładzisłaŭ II Jahajła

1362–1434
  • Zabojstva Kiejstuta
  • Dałučeńnie Zachodniaha Padolla
  • Žamojć trapiła pad kantrol Teŭtonskaha ordena
  • Prymireńnie Jahajły i Vitaŭta
  • Kreŭskaja unija pamiž Vialikim Kniastvam Litoŭskim i Polskim karaleŭstvam
  • Vitaŭt znoŭ paryvaje z Jahajłam i pačynaje baraćbu za ŭładu ŭ VKŁ
  • Darahickaja ziamlia znoŭ apynułasia pad uładaj Mazovii

Vitaŭt Kiejstutavič

Kala 1350–1430
  • Vostraŭskaje pahadnieńnie: Vitaŭt stanovicca Vialikim kniaziem Litoŭskim, pryznajučy zaležnaść ad Jahajły

    Padčas kiravańnia Vitaŭta Vialikaje Kniastva Litoŭskaje dasiahnuła najbolšaj mahutnaści i pamieraŭ: ad Pskoŭskaj miažy da Čornaha mora i ad Aki i Kurska da Halčyny. VKŁ pieratvaryłasia ŭ samuju mahutnuju dziaržavu Centralnaj dy Uschodniaj Eŭropy.

  • Dałučeńnie Smalenskaha kniastva da VKŁ
  • Dałučeńnie Dzikaha Pola
  • Vilenska-Radamskaja unija: Vitaŭt aficyjna abviaščajecca pažyćciovym kiraŭnikom VKŁ
  • Strata Smalenskich ziamiel
  • Jahajła viarnuŭ Padolle da Polščy
  • Racionžski dahavor: Vitaŭtu pažyćciova pieradavałasia Zachodniaje Padolle
  • Viartańnie Smalenskich ziemiel
  • Viartannie Padlašša. Dałučeńnie novych ziamiel na ŭschodzie pavodle Ŭhorskaj damovy
  • Pieramoha ŭ Hrunvaldzkaj bitvie
  • Haradzielskaja unija
  • Mielnski dahavor: viartańnie Žamojci da VKŁ
  • Viarchoŭskija kniastvy stali vasałami VKŁ

Śvidryhajła

Kala 1370-1452
  • Dałučeńnie Tuły pavodle dahavora z razanskim kniaziem Ivanam Fiodaravičam

Žyhimont Kiejstutavič

Kala 1365–1440
  • Hramadzianskaja vajna za ŭładu ŭ VKŁ pamiž Žyhimontam i Śvidryhajłam
  • Viartańnie Padolla da Polščy. Strata Tuły

Kazimir IV Jahiełončyk

1427–1492
  • Paśla zabojstva Žyhimonta Kiejstutaviča ŭ Trakajskim zamku vialikakniaskaja Rada abrała 12-hadovaha Kazimiera Vialikim kniaziom Litoŭskim

    Tahačasnaja Biełaruś mieła siarod zachodnieeŭrapejskich padarožnikaŭ nazvu «kraina zamkaŭ». U toj čas byli ŭźviedzieny mahutnyja zamki ŭ Navahradku, Krevie, Lidzie, Viciebsku, Miednikach, Trokach.

  • Kazimier Jahiełončyk adnačasova stanovicca karalom Polščy pad imiem Kazimiera IV
  • Pryvilej Kazimiera: pačatak zapryhońvańnia sialanstva
  • Vydańnie Sudziebnika Kazimiera Jahiełončyka

    Vialikaje Kniastva Litoŭskaje stała prykładam dziaržavy, dzie mirna suisnavali roznyja narody i relihii, što spryjała vysokamu ŭzdymu kultury. XVI — pačatak XVII st. u historyi krainy nazyvajuć «załatym viekam».

Alaksandar Jahiełončyk

1461–1506
  • Pieršaja vajna Maskovii z VKŁ (pa 1494)
  • Pryvilej Alaksandra: absalutnaja ŭłada ŭ VKŁ zmianiłasia sasłoŭna-pradstaŭničaj
  • Častka terytoryi dałučana da kniastva Maskoŭskaha
  • Vajna Maskovii z VKŁ
  • Maskoŭska-litoŭskaja vajna skončvajecca Błahavieščanskim pieramirjem

Žyhimont I Stary

1467–1548
  • Viečny mir
  • Pieramoha Kanstancinam Astrozkim maskavitaŭ u bitvie pad Voršaj

    Aršanskaja bitva stała adnoj z najbujniejšych u Eŭropie ŭ XVI st. Usie zachoplenyja harady byli vyzvaleny. Pačaŭ razvalvacca skiravany suprać VKŁ tajemny aljans Maskovii i eŭrapiejskich dziaržavaŭ.

  • Skaryna vydaje ŭ Prazie pieršuju drukavanuju ŭschodniesłavianskuju knihu
  • Zasnavańnie Skarynam Vilenskaj drukarni
  • Strata Smalenskich ziamiel
  • Vydańnie paemy Mikałaja Husoŭskaha «Pieśnia pra zubra»
  • Dałučeńnie Dzikaha Pola da Asmanskaj Imperyi
  • Pieršy Statut VKŁ
  • Čarhovaje pieramirje z Maskvoj

Žyhimont II Aŭhust

1520–1572
  • Svaim vonkavym vyhladam i arhanizacyjaj žyćcia biełaruskija harady nahadvali harady tahačasnaj Eŭropy. Na ŭschod ad Biełarusi, dzie jašče panavali feadalnyja paradki, mahdeburhskaha prava nikoli nie isnavała. VKŁ stała ŭschodnim farpostam epochi Adradžeńnia.

  • Livonskaja vajna (pa 1583)
  • Hiercahstva Kurlandzkaje i Ziemhalskaje pierajšło pad pratektarat VKŁ
  • Symon Budny raspačaŭ knihavydavieckuju dziejnaść u Niaśvižy
  • Vojska Ivana IV Žachlivaha zachapiła Połack
  • U Biareści vydadziena Radziviłaŭskaja Biblija
  • Razhrom maskoŭskaha vojska na race Vule
  • Druhi Statut VKŁ. Zadźvinskaje kniastva aficyjna ŭklučana ŭ skład VKŁ pad nazvaj Inflanckaje kniastva

Reč
Paspalitaja

  • Zaćvierdžana Lublinskaja unija — akt federacyjnaha abjadnańnia dźviuch dziaržavaŭ, Vialikaha Kniastva Litoŭskaha i Polščy, u Reč Paspalituju Abodvuch Narodaŭ

Hienrych III Vałua

1551–1589
  • Reč Paspalitaja stаła kanfederacyjaj Polščy j VKŁ, što nie spyniła isnavańnia abiedźvuch dziaržavaŭ.

Stefan Batoryj

1533–1586
  • Zasnavana Astroskaja akademija
  • Zasnavany Vilenski universytet
  • Vyzvaleńnie Połacka
  • Vasil Ciapinski vydaŭ biełaruski pierakład Evanhiella
  • Jam-Zapolski mir pamiž Rečču Paspalitaju i Maskoŭskaj dziaržavaju

Žyhimont III Vaza

1566–1632
  • Treci Statut VKŁ

    Treci Statut staŭ najbolš pieradavym i daskanałym zboram zakonaŭ u tahačasnaj Eŭropie. Statut zakanadaŭča śćviardžaŭ ideju relihijnaj talerantnaści i baraniŭ pravy ŭsich žycharoŭ niezaležna ad vieravyznańnia.

  • Bieraściejskaja unija pravasłaŭnaj i katalickaj cerkvaŭ Rečy Paspalitaj
  • Vajna Rečy Paspalitaj sa Švecyjaj
  • Pačatak intervencyi Rečy Paspalitaj u miežy Rasiejskaj dziaržavy
  • Razhrom švedzkaj armii pad Kirchgolmam
  • Vojski Rečy Paspalitaj zaniali Maskvu
  • Vyzvalieńnie Maskvy ad armii Rečy Paspalitaj narodnym apałčeńniem na čale z Mininym i Pažarskim
  • Dziavulinskaje pieramirje pamiž Rasiejskaj dziaržavaj i Rečču Paspalitaj
  • Vojska Rečy Paspalitaj razhramiła tureckuju armiju pad Chocinam
  • Altmarkskaje pieramirje jak vynik paražeńnia Rečy Paspalitaj ŭ vajnie sa Švecyjaj

Uładzisłaŭ IV Vaza

1595–1648
  • Smalenskaja vajna pamiž Rasiejaj i Rečču Paspalitaj (pa 1634)
  • Palanaŭskaje zamireńnie

Jan II Kazimir Vaza

1609–1672
  • Kazacka-sialanskaje paŭstańnie (pa 1651)
  • Trynaccacihadovaja akupacyja ziemlaŭ VKŁ maskoŭskim vojskam, u vyniku jakoj Biełaruś straciła pałovu nasielnictva

    Vajnu 1654 hoda sučasniki nazyvali «kryvavym patopam». Uvohule ŭsio stahodździe prajšło ŭ pastajannych vojnach.

  • Pieršaja Paŭnočnaja vajna pamiž Švecyjaj i Rečču Paspalitaj
  • Pavodle Vielaŭska-Bydhaščskich traktataŭ Reč Paspalitaja admaŭlajecca ad Uschodniaj Prusii za vajennuju padtrymku Brandenburha ŭ vypadku vajennaj pahrozy
  • Bitva pad Pałonkaj
  • Mahiloŭskaje paŭstańnie
  • Androsaŭskaje pieramirje pamiž Rasiejaj i Rečču Paspalitaj

Michał Karybut-Višniaviecki

1640–1673
  • Bučačski mir pamiž Asmanskaj Imperyjaj i Rečču Paspalitaj. Pačatak druhoj Polska-Tureckaj vajny

Jan III Sabieski

1629–1696
  • Pry Janie Sabieskim Reč Paspaltaja źviedała svoj apošni ŭzdym.

  • Žuraŭnienski mir pamiž Asmanskaj Imperyjaj i Rečču Paspalitaj
  • Pačatak vajny suprać Turcyi i Krymskaha chanstva. Skončyłasia pieramohaj Rečy Paspalitaj u 1699 hodzie
  • Viečny mir

Aŭhust II Mocny

1670–1733
  • Karłavicki mir, pa jakomu Reč Paspalitaja viarnuła sabie amal usie ziemli, stračanyja pavodle Bučačskaha miru
  • Paŭnočnaja vajna

    Asłablennaja Reč Paspaltaja ŭsio bolš nahadvała nie chaŭrusnika, a prydatak carskaj imperyi. Piotr I damohsia skaračeńnia vojska dziaržavy, jakoje nie pavinna było pieravyšać 24 tysiač. Tym časam armii bližejšych susiedziaŭ byli ŭ dziasiatki raz bolšymi.

Stanisłaŭ I Laščynski

1677–1766

Aŭhust II Mocny

1670–1733
  • Pałtaŭskaja bitva
  • Sałdaty Piatra I uzarvali Połacki Safijski sabor

Stanisłaŭ I Laščynski

1677–1766

Aŭhust III

1696–1763

Stanisłaŭ II Aŭhust Paniatoŭski

1732–1798
  • Pieramoha Suvoravym vojsk hietmana vialikaha litoŭskaha Ahinskaha

    U 1795 hodzie, Stanisłaŭ II Aŭhust Paniatoŭski, karol polski i vialiki kniaź litoŭski, pad naciskam admoviŭsia ad trona na karyść rasiejskaj imperatrycy Kaciaryny II. Federatyŭnaja dziaržava Reč Paspalitaja i abiedźvie krainy ŭ jaje składzie — Karaleŭstva Polskaje i Vialikaje Kniastva Litoŭskaje — spynili svajo dziaržaŭnaje isnavańnie.

  • Pieršy padzieł Rečy Paspalitaj
  • Pryniaćcie sojmam Rečy Paspalitaj pieršaj ŭ Eŭropie Kanstytucyi
  • Druhi padzieł Rečy Paspalitaj
  • Paŭstańnie Tadevuša Kaściuški

Huberni ŭ składzie Rasiejskaj Imperyi

  • Treci padzieł Rečy Paspalitaj, u vyniku jakoha ziemli sučasnaj Biełarusi kančatkova apynulisia ŭ składzie Rasiejskaj Imperyi
  • Vajna Rasiejskaj Imperyi z Napaleonam
  • Uzniknieńnie tavarystva filamataŭ

    Biełaruś zrabiłasia harmatnym miasam i bufernaj dziaržavaj dla vajennych spravaŭ. Vajna z Napaleonam kaštavała Biełarusi kožnaha čaćviertaha.

  • Stvareńnie tavarystva «Vajennyja siabry»
  • Šlachieckaje paŭstańnie
  • Zakryćcio Vilenskaha universyteta
  • Pieravod navučańnia na rasiejskuju movu. Stvareńnie nielehalnaha «Demakratyčnaha tavarystva»
  • Skasavańnie Bieraściejskaj unii
  • Skasavany Statut VKŁ. Dla terytoryi, jakaja ŭvajšła ŭ skład Rasiejskaj Imperyi, uviedziena nazva «Северо-западный край»

    U biełaruskich haradoŭ adabrali staryja hierby i skasavali mahdeburhskaje prava.

  • Jan Barščeŭski apublikavaŭ pieršuju častku zbornika «Šlachcic Zavalnia, abo Biełaruś u fantastyčnych apaviadańniach»
  • Zabarona łacinki
  • Skasavańnie pryhonnaha prava
  • Vydańnie nielehalnaj «Mužyckaj praŭdy», pieršaj hazety na biełaruskaj movie
  • Paŭstańnie Kastusia Kalinoŭskaha

    Paŭstańnie 1863 hoda było adnym z niešmatlikich u historyi XIX stahodździa prykładaŭ, kali kupka ŭzbrojennych ludziej, abaraniajučy svaju čałaviečnuju i nacyjanalnuju hodnaść, paŭstała suprać vielizarnaj imperyi.

  • Pakarańnie Kalinoŭskaha śmierciu ŭ Vilni. Zabarona razmaŭlać na biełaruskaj movie ŭ navučalnych ustanovach
  • Dunin-Marcinkievič apublikavaŭ «Pinskuju šliachtu»
  • Pačaŭ vychodzić časopis «Homan»

    Va ŭmovach faktyčnaj zabarony biełaruskamoŭnaha druku da 1905 hoda, važnaje miesca ŭ razvićci novaj biełaruskaj litaratury zajmali biescenzurnyja publikacyi ŭ inšych krainach.

  • Vyjšła «Dudka biełaruskaja» Franciška Bahuševiča
  • Utvareńnie pieršaj biełaruskaj palityčnaj partyi — «Hramady»
  • Kurłoŭski rasstreł
  • Vyjšli pieršyja numary «Našaj doli» i «Našaj nivy»
  • Vydańnie «Karotkaj historyi Biełarusi» Vacłavam Łastoŭskim
  • Pačatak Pieršaj suśvietnaj vajny
  • Lutaŭskaja revalucyja: pierachod ułady da Časovaha ŭradu
  • Kastryčnickaja revalucyja

    Da ŭłady pryjšoŭ urad, bolšuju častku jakoha składali balšaviki.

  • Minski Saviet rabočych i sałdackich deputataŭ uziaŭ uładu ŭ svaje ruki. Stvareńnie VRK Zachodniaha frontu

Zachodniaja
vobłaść

K. I. Łander

1883–1937
  • Abviaščeńnie Zachodniaj vobłaści RSFSR
  • Adkryćcio Pieršaha Usiebiełaruskaha źjezdu

    Časovaje abjadnańnie z metaj centralizavać kiraŭnictva miascovymi Savietami.

  • Balšaviki ŭciakli ź Miensku

Biełaruskaja Narodnaja Respublika

Jan Sierada

1879–1943
  • Pieršaja Ustaŭnaja hramata BNR: Vykankam Rady Usiebiełaruskaha źjezdu abjaviŭ siabie ŭładaj na terytoryi Biełarusi

    BNR nie znajšła padtrymki šyrokich narodnych mas. Jana była stvorana ŭ vielmi niespryjalnych umovach i isnavała pad akupacyjnym režymam, jaki byŭ suprać nacyjanalnych imknieńniaŭ i orhanaŭ ułady abvieščanaj dziaržavy.

  • Brescki mir
  • Druhaja Ustaŭnaja hramata BNR: Biełaruś abjaŭlena narodnaj respublikaj
  • Vydańnie «Biełaruskaj hramatyki dla škoł» Branisłava Taraškieviča
  • Treciaja Ustaŭnaja hramata BNR: abviaščeńnie niezaležnaści

Jazep Losik

1883–1940

Savieckaja Sacyjalis­tyčnaja Respublika Biełaruś

Ciška Hartny

1887–1937
  • 6-aja Paŭnočna-Zachodniaja kanferencyja RKP(b) pryniała rezalucyju pra abviaščeńnie samastojnaj Savieckaj Respubliki Biełaruś

    Uzdym nacyjanalna-vyzvalenčaha ruchu na Biełarusi, abviaščeńnie BNR i dziejnaść jaje kirujučych orhanaŭ padšturchnuli balšavicki ŭrad da farmalnaha pryznańnia prava biełaruskaha naroda na samavyznačeńnie i nacyjanalnuju dziaržaŭnaść.

  • Časovy ŭrad Biełarusi apublikavaŭ Manifest ab stvareńni SSRB
  • Vyklučeńnie Smalenskaj, Mahiloŭskaj i Viciebskaj huberniaŭ

Alaksandar Miaśnikoŭ

1886–1925

Litbieł

Vincas Mickiavičus-Kapsukas

1879–1928
  • CK RKP(b) pryniaŭ rašeńnie ab stvareńni Litbieł

    Litbieł była ŭtvorana jak bufernaja dziaržava pamiž RSFSR i Polščaj, praisnavała niekalki miesiacaŭ.

  • Amal try čverci Litbieła zaniali polskija vojski
  • Litbieł skončyŭ svajo isnavańnie

Biełaruskaja Savieckaja Sacyjalis­tyčnaja Respublika

Jafim Hienkin

1896–1938
  • Druhoje abviaščeńnie BSSR

    Letam 1920 na uschodniaj terytoryi Biełarusi ŭstalavana savieckaja ŭłada. 31 lipienia 1920 h. na schodzie pradstaŭnikoŭ Kampartyi Litvy i Biełarusi, savieckich i prafsajuznych arhanizacyjaŭ Miensku i Mienskaj huberni pryniata Deklaracyja ab abviaščeńni niezaležnaści Savieckaj Sacyjalistyčnaj Respubliki Biełaruś.

  • Utvareńnie Siaredniaj Litvy na terytoryjach Uschodniaj Litvy i Zachodniaj Biełarusi z centram u Vilni

Vilhielm Knoryn

1890–1938

Vaclaŭ Bahucki

1884–1937
  • Pieradača BSSR 15 pavietaŭ i asobnych vołaściaŭ Viciebskaj, Homielskaj i Smalenskaj huberniaŭ

Alaksandar Asatkin-Uładzimeirski

1885–1937

Alaksandar Krynicki

1894–1937

Vilhielm Knoryn

1890–1938

Jan Hamarnik

1894–1937

Kanstancin Hiej

1896–1939

Mikałaj Hikała

1897–1938

Vasil Šaranhovič

1897–1938
  • U hety čas była puščana ŭ chod versija ab tym, što ŭ Biełarusi dziejničaje antysavieckaje padpolle, nacyjanał-fašysckaja arhanizacyja na čale ź kiraŭnikami respubliki M. Hikała, A. Čarviakovym, M. Haładziedam. U vyniku byli represavanyja 99 pieršych sakrataroŭ rajkamaŭ KP(b)B z 101 rajkama, jakija isnavali ŭ toj čas na terytoryi BSSR.

Jakaŭ Jakaŭleŭ

1896–1938

Alaksiej Vołkaŭ

1890–1942

Pancielajmon Panamarenka

1902–1984
  • Pačatak Druhoj suśvietnaj vajny
  • Savieckija vojski ŭstupili ŭ Zachodniuju Biełaruś i Zachodniuju Ukrainu
  • Vilnia i Vilenskaje vajavodztva dałučany da Litvy
  • Terytoryja Zachodniaj Biełarusi dałučana da BSSR
  • Da Litoŭskaj SSR dałučany try rajony Vilejskaj i Biełastockaj vobłaściaŭ
  • Pačatak Vialikaj Ajčynnaj vajny

    U vyniku vajny byli spaleny i zrujnavany 209 haradoŭ i rajonnych centraŭ, 9 200 viosak. Zahinuŭ kožny treci.

  • Pačatak aperacyi «Bahracijon»
  • Vyzvaleńnie Miensku
  • Pierachod da Polščy Biełastockaj i častki Bieraściejskaj voblaściaŭ
  • Skončyłasia Vialikaja Ajčynnaja vajna
  • Biełaruś prymajecca ŭ skład zasnavalnikaŭ AAN

Mikałaj Husaraŭ

1905–1985

Mikałaj Patoličaŭ

1908–1989
  • Ustupleńnie ŭ UNESKO

    Chruščoŭskaja adliha. Adbyłasia niekatoraja demakratyzacyja hramadzkaha žyćcia, byli reabilitavany mnohija achviary represijaŭ.

Kirył Mazuraŭ

1914–1989

Piotr Mašeraŭ

1918–1980
  • Biełaruś dasiahnuła davajennaha ŭzroŭniu nasielnictva

Cichan Kisialioŭ

1917–1983

Mikałaj Sliunkoŭ

Nar. 1929
  • Z siaredziny 1980-ch pačaŭsia praces refarmiravańnia palityčnaj systemy, demakratyzacyi hramadztva, dziaržaŭnaha budaŭnictva; pačała składvacca šmatpartyjnaść.

  • Čarnobylskaja katastrofa

Jafrem Sakaloŭ

Nar. 1926
  • Razhon masavaj demanstracyi pamiaci achviar stalinizmu («Dziady—88»)
  • Utvareńnie Arhkamitetu pa stvareńni Biełaruskaha narodnaha frontu

Anatol Malafiejeŭ

Nar. 1933

Mikałaj Dziemianciej

Nar. 1930

Respublika Biełaruś

Stanisłaŭ Šuškievič

Nar. 1934
  • Dziaržaŭnym hierbam stanovicca «Pahonia», dziaržaŭnym ściaham — bieła-čyrvona-bieły ściah

    Naprykancy XX stahodździa Biełaruś nabyła svaju samastojnaść i stała suverennaj dziaržavaj. Za minułyja dziesiacihodździ biełarusy nia tolki zachavali i adnavili spadčynu prodkaŭ i historyju krainy, ale i prykłali šmat namahańniaŭ da jaje razvićcia.

  • Padpisany Biełavieskija pahadnieńni ab spynieńni isnavańnia SSSR i stvareńni Sadružnaści Niezaležnych Dziaržavaŭ
  • Uviedzieny biełaruskija rubli — «zajčyki»
  • Kurapaty — miesca masavych pachavańniaŭ ludziej, rasstralanych NKVD, — zaniesieny ŭ śpis historyka-kulturnych kaštoŭnaściaŭ

Miečysłaŭ Hryb

Nar. 1938

Alaksandar Łukašenka

Nar. 1954
  • Prachodziać pieršyja prezydenckija vybary
  • Adbyvajecca referendum pa pytańniach ab dziaržaŭnaj symbolicy, movie, intehracyi z Rasiejskaj Federacyjaj i pravie prezydenta raspuskać Viarchoŭny Saviet
  • Referendum ab uniasieńni źmienaŭ u Kanstytucyju
  • Biełaruś atrymała status biaźjadziernaj dziaržavy
  • Ustupiła ŭ siłu damova ab stvareńni Sajuznaj dziaržavy Biełarusi i Rasiei
  • Referendum pa pytańniach pieravybrańni adnoj i toj ža asoby nieabmiežavanuju kolkaść razoŭ
  • Biełaruska Sviatlana Aleksijevič atrymała Nobeleŭskuju premiju pa litaratury
Vyjšaŭ poster pavodle prajektu. Padrabiaznaści

Nad prajektam pracavali

Ideja j dyzajn
Jaŭhien
Špileŭski
Front-end raspracoŭka
Hanna
Šyrajeva
Teskty j pierakłady
Mikałaj
Ptašyc
Perakład łacinkaj
Viktar
Jakunin
Mieniedżmient
Važnyja parady
Pahladzieć jašče